Bosque de Paz, Botanische Tropische Tuin in Ecuador

Gedurende drie maanden – maart tot juni 2008 – heb ik als vrijwilliger gewerkt op Bosque de Paz in Ecuador. Het woord vrijwilliger is niet helemaal correct want ik was er méér een leerjongen- toerist en het was inderdaad een zeer leerzame periode. Ik trok naar Zuid-Amerika met een nogal naïef beeld over Indianen die leven in harmonie met de natuur, gemeenschapszin, solidariteit, enz. De realiteit bleek minder romantisch, maar daarom niet minder boeiend.

Bosque de Paz is een Bed & Breakfast midden in een Botanische Tuin. De eigenaars, Piet Sabbe en zijn echtgenote Olda Peralta, hebben sedert 1995 een stuk braakliggend land van 15 hectare gerestaureerd tot een weelderig eiland van groen. Piet is nogal een harde, een man van weinig woorden, maar na twee weken had ik begrepen waar het om ging en hebben we perfect samengewerkt.

El Limonal, een verloren dorp.
De weg die vanuit Ibarra, op 2220 m in het hoogland of ‘Sierra’, afzakt naar de Stille Oceaan, is in uitstekende staat. Verrassend eigenlijk. Langs die weg, in een gebied dat overgaat van de droge bergen naar het vochtige laagland, ligt het dorpje El Limonal. Bosque de Paz ligt 300 meter achter het dorp, op de heuvel. Het klimaat is er subtropisch met weelderige plantengroei en een heerlijke temperatuur van 22 °C.

Branden
Sedert 50 jaar, toen de eerste ‘colonos’ de heuvels in beslag namen, heeft de plaatselijke bevolking de slechte gewoonte om ieder jaar, in het droge seizoen, alle struikgewas en gras in de brand te steken. Het resultaat is een verarming van de streek, verlies van biodiversiteit en vochtigheid. Samen met een plaatselijke boerengroep hebben Piet en Olda een campagne opgezet tegen de wildbranden, maar dit blijkt toch niet zo eenvoudig te zijn.

Natuurpracht
Ondanks de jaarlijkse vernieling van een deel van de flora in de streek, is de natuurpracht en de biodiversiteit in de hogere valleien indrukwekkend. Vanuit Bosque de Paz kunnen wandelingen met adembenemende vergezichten over de ANDES ondernomen worden. Ietsje verder in de vallei is er een plek genaamd Las Siete Cascadas. Daar stroomt de Chuchubí rivier in verschillende waterversnellingen door het regenwoud. Onder iedere waterval kan je zwemmen in een natuurlijk zwembad met kristalhelder water.

Ecologische Restauratie. ( Society for Ecological Restoration – SER)

Het mooie aan Bosque de Paz is dat het niet zomaar een klein hotelletje is op een idyllisch plekje. Piet en Olda zijn erg geëngageerd met natuurbehoud en het zoeken naar een evenwicht tussen landbouwactiviteiten en milieubeheer. Dit is uiteraard niet eenvoudig in een streek waar het gebruikelijk is om zoveel mogelijk land af te branden of te kappen (in het Engels slash-and-burn genaamd) om klaar te maken voor weiland.
Een belangrijk project dat in mei 2008 werd opgestart heeft de bedoeling om een beheersplan op te stellen voor drie kleine valleitjes. Met het plaatselijke waterbedrijf en met de boerengroep, waarvan Piet secretaris is, werden al de nodige afspraken gemaakt om binnen 12 maanden een akkoord te bereiken tussen alle grondeigenaars en de waterverbruikers.
Als vrijwilliger ben je niet direct betrokken bij dit hele proces, maar tijdens de weken die ik er was heb ik wel de inspiratie en de drijvende kracht achter dit engagement leren kennen: the Society for Ecological Restoration (SER), zie ook www.ser.org
Het is niet voldoende om bepaalde gebieden als natuurgebied te beschermen, vernielde landschappen dienen ook actief gerestaureerd te worden. Dit is precies wat Piet en Olda op Bosque de Paz nastreven. Met de 15 hectare Botanische Tuin hebben ze al heel wat verwezenlijkt. Vanaf augustus 2008 zal ook het plaatselijke schooltje, dat over 8 hectare verwaarloosd land beschikt, zich inzetten om een ecologisch park op te zetten. Iedere leerling zal zich ieder jaar over een boompje ontfermen, dit als onderdeel van een educatief programma dat o.a. door BOUWORDE Vlaanderen wordt gefinancierd.

Mijn werk als vrijwilliger:
Compost aanleggen, onkruid kappen met de machete, putten graven om bomen te planten, een stuk van een irrigatiekanaal graven, bordjes schilderen voor de botanische tuin, het pad onderhouden, prikkeldraad opzetten om dieren buiten te houden, enz. Het werk was niet altijd even eenvoudig en soms ronduit vervelend. Wat ik geleerd heb is dat je geduld dient te hebben en wat je doet in een ruimer kader plaatsen. Na een aantal maanden zie je dan hoe zinvol het werk was.